Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?

Değer kaybı aracınızın geçirmiş olduğu kaza sonrası ikinci el piyasa fiyatının düşmesidir. Kaza geçiren aracınız çok iyi şekilde onarıma tabi tutulsa dahi değerinde bir azalma olacaktır. Örneğin aracınızda motor kaputu, bagaj kapağı gibi parçalar orijinali ile yetkili servis tarafından değiştirilse dahi aracın değerinde azalma meydana gelmektedir.

Her kazadan sonra aracınızın değer kaybına uğramasının temel nedeni kazanın Tramer Kayıtları’na işlemesidir. Aracınızı satmak istediğinizde bu kaydı gören alıcılar kazaya karışmış bir aracı tercih etmeyecek, tercih etseler bile daha ucuza almak isteyeceklerdir. Ayrıca aracın parçasının değişmesi ve hatta en ufak bir boyama işlemi yapılması dahi aracın değerine olumsuz etki yapmaktadır.

1- Kaza tarihinden itibaren 2 yıl geçmemiş olmalı, 2- Kaza tamamen sizin kusurunuzla gerçekleşmemeli (% 100 kusurlu olmamalısınız), 3- Aracınızın yaşı ve kilometresi bakımından poliçede ve ilgili mevzuatta aranan koşullar sağlanmalı, 4- Aracınız hurdaya çıkarılmış olmamalı.

Bu tür davalar, kazaya sebep olan tarafın kim olduğunun tespit edilmesinin ardından iki yıllık süre içerisinde açılabilir. Ancak kaza tarihinden itibaren 10 yıldan fazla süre geçtiyse, uğranılan zarar ve zararı veren kişi tespit edilememiş olsa dahi zamanaşımı süresi dolmuş olur. Kazanın oluş şekline bağlı olarak ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse bu süreler dikkate alınır.

Uğradığınız zararı kusuruyla kazaya neden olan araç sürücüsü veya onun aracının trafik sigortasını yapan şirketten talep edebilirsiniz. Değer kaybınızı alabilmek için sigorta tahkim komisyonuna başvurabileceğiniz gibi icra takibi yapmanız veya Asliye Ticaret Mahkemeleri’nde dava açmanız mümkündür.

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta hukuku alanında görevlendirilen hakemler aracılığıyla uyuşmazlıkları karara bağlayan bir mercidir. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen kararlar mahkeme kararı niteliğindedir. Sigorta Tahkim Komisyonunun, mevzuatta belirlenen parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklara ilişkin kararları kesin niteliktedir. Bu parasal sınır her yıl yeniden belirlendiğinden, güncel tutarın başvuru anında ilgili mevzuattan teyit edilmesi gerekir. Sınırı aşan tutarlarda ise İtiraz Hakem Heyeti’ne başvurulabilmektedir. Sigorta Tahkim Heyeti’ne başvurmaksızın doğrudan icra takibi yapılması veya Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açılması da mümkündür.

Araç değer kaybı hesaplanmasında en çok dikkat edilen faktörler; aracın hasar geçmişi, markası ve modeli, trafiğe çıkış tarihi, yapmış olduğu kilometre ve üretim yılıdır. Bu kriterlere göre araç ne kadar değerliyse trafik kazası sonucunda uğrayacağı değer kaybı o kadar büyük olacaktır. Değiştirildiğinde araçta herhangi bir değer kaybına yol açmayacak parçaların (örneğin silecek, lastik, far vb.) zarar görmesi değer kaybı hesaplamasında dikkate alınmayacaktır.

Değer kaybı, aracın kaza öncesindeki piyasa değeri ile onarımdan sonraki piyasa değeri arasındaki farktır; bu fark yaklaşık kayıp miktarınızı verir. Talep edebileceğiniz tutar ise kusur durumunuza göre belirlenir: kazada kusurunuz yoksa farkın tamamını, kusurunuz varsa kusur oranınıza denk gelen kısım düşüldükten sonra kalan bölümü talep edebilirsiniz. Kusurun tamamı size aitse herhangi bir talepte bulunamazsınız.

Araç değer kaybının sigorta şirketleri tarafından hesaplanması, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme uyarınca yapılmaktadır. Buna göre araç değer kaybı hesaplaması şu adımlarla yürütülür;

1- Aracın kaza tarihi itibariyle piyasa değeri kasko araç değer listesindeki tutarların ortalaması alınarak belirlenir.

2- Aracın kullanılmışlık düzeyi katsayısı otomobillerde aşağıdaki tabloya göre belirlenir.

3- Hasara uğrayan parçalar katsayısı aşağıdaki tabloya göre belirlenir.

4 – Aracın piyasa değeri yukarıdaki tablolar uyarınca belirlenen katsayılar, rayiç değer katsayısı ve genel değer katsayısı ile çarpılarak toplam değer kaybı hesaplanır.

Araç Değer Kaybı Durumunda İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?

1- Kaza yaptığınız araç sürücüsü ile birlikte kaza tespit tutanağı tutun. Karşı taraf kaza tespit tutanağı tutmak istemezse polis çağırarak kazayı tutanak altına alın. 2- Aracınızı tamir ettirerek ödediğiniz bedelin faturasını alın. 3- Kaza tespit tutanağı, servis faturası, kaza anına ilişkin fotoğraflar ve ruhsat fotokopisi ile birlikte değer kaybı talepleri için hukuki destek alın.

Araç Değer Kaybı Avukat Ücreti Ne Kadar?

Bu tür dosyalarda vekalet ücreti, avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır; tahsil edilecek tutar üzerinden bir oran belirlenmesi de mümkündür. Avukatlık Kanunu bu oran için üst sınır öngörür ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi her yıl yeniden belirlenir; bu nedenle ücret, dosyanın kapsamına göre ve görüşme sırasında güncel tarife esas alınarak kararlaştırılır.

Araç değer kaybının tahsili belirli şekil şartlarının yerine getirilmesi zorunluluğu olan ve mevzuatta belirtilen sürelere tabi hukuki süreçlerdir. Bu nedenle hak kaybına uğramamak için araç değer kaybı süreçlerinde hukuki destek almanızı öneririz. Aşağıdaki bölümden araç değer kaybı ile ilgili sorularınızı iletebilirsiniz.

Av. Mehmet Yücesoy

İzmir Avukat & Hukuki Danışmanlık