Bilişim Suçu

Türk Ceza Kanunu, bilişim sistemleri aracılığıyla veya bu sistemleri hedef alarak işlenen fiilleri "bilişim alanında suçlar" başlığı altında düzenlemiştir. Bu kapsamda başlıca üç suç tipinden söz edilebilir:

• Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme veya sistemde kalmaya devam etme (TCK m.243)
• Bilişim sisteminin işleyişini engelleme, bozma, sistemdeki verileri bozma, yok etme, değiştirme veya erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme, mevcut verileri başka bir yere gönderme (TCK m.244)
• Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245)

Bunların yanı sıra, dolandırıcılık, hırsızlık veya kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi gibi fiiller de bilişim sistemleri aracılığıyla işlendiğinde, ilgili suçun nitelikli hali olarak değerlendirilebilmektedir. Hangi hükmün uygulanacağı, fiilin işleniş biçimine ve amacına göre değişmektedir.

IP (Internet Protocol) adresi, internete bağlanan her cihaza atanan ve o cihazın ağ üzerindeki iletişimini tanımlayan bir numaradır. Bilişim suçlarına ilişkin soruşturmalarda, fiilin hangi bağlantı üzerinden gerçekleştirildiğinin tespiti bakımından IP adresi kayıtları önemli bir delil kaynağı oluşturabilir.

Bununla birlikte, bir IP adresinin belirli bir kişiye ait olduğunun tespit edilmesi tek başına o kişinin fiili işlediğinin kesin kanıtı anlamına gelmez; paylaşımlı ağlar, VPN kullanımı veya yetkisiz erişim gibi ihtimaller de soruşturma aşamasında değerlendirilmesi gereken hususlardır. Bu nedenle teknik delillerin doğru biçimde toplanması ve değerlendirilmesi, sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından önemlidir.

TCK m.243 uyarınca, bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişi bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılabilir. Bu suçun oluşabilmesi için erişimin hukuka aykırı olması, yani sistem sahibinin veya yetkilisinin rızası dışında gerçekleşmiş olması gerekir.

Fiil sonucunda sistemin içerdiği verilerin yok olması veya değişmesi halinde, kanun daha ağır bir ceza öngörmekte ve bu durumda altı aydan iki yıla kadar hapis cezası uygulanabilmektedir. Sistemin bir bedel karşılığında yararlanılabilen ve kamuya açık bir hizmet niteliğinde olması ise cezanın belirlenmesinde ayrıca dikkate alınan bir husustur.

TCK m.244 kapsamında bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilir. Sistemdeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kişi için ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurumuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi, ceza belirlenirken ayrıca dikkate alınan bir husustur. Fiil neticesinde kişinin veya başkasının zarar görmesi ya da haksız menfaat sağlanması durumunda, ayrıca mağdurun şikayeti üzerine ek cezai sorumluluk da gündeme gelebilir.

TCK m.245 uyarınca, başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kişinin, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanması veya kullandırtması ve kendisine veya başkasına yarar sağlaması halinde belirli bir hapis cezası ve adli para cezası ile cezalandırılması öngörülmüştür.

Bu suç tipi, internet bankacılığı, sahte e-ticaret siteleri ve oltalama (phishing) yöntemleriyle sıklıkla karşılaşılan bir fiil türüdür. Mağdur olan kişilerin, banka hesap hareketlerini takip etmesi ve şüpheli işlemleri derhal ilgili banka ile savcılığa bildirmesi, sürecin hızlı ilerlemesi bakımından önem taşır. Bilişim suçlarına ilişkin bir soruşturma veya kovuşturma sürecinde, delillerin toplanması ve hukuki değerlendirme bakımından bir İzmir ceza avukatı ile görüşülmesi faydalı olabilir.

Av. Mehmet Yücesoy

İzmir Avukat & Hukuki Danışmanlık