Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiyi korumak amacıyla aile mahkemesi tarafından verilen bir önleyici tedbir kararıdır. Kararın verilmesindeki temel amaç, yargılama yapmak değil, tehlikeyi hızlı biçimde önlemektir.
Aşağıda uzaklaştırma kararının nasıl ve nereden alınacağı, gereken şartlar, kararın süresi ile ihlal halindeki yaptırımlar genel hatlarıyla ele alınmıştır. Her başvurunun kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut duruma göre değerlendirme yapılması önerilir.
✧ İçindekiler
Uzaklaştırma Kararı Nedir, Hangi Kanunla Düzenlenir?
6284 sayılı Kanun, aile içi şiddet, ısrarlı takip veya kadına karşı şiddet mağduru olan ya da olma tehlikesi bulunan kişileri korumak amacıyla koruyucu ve önleyici tedbirler öngörür. Uzaklaştırma, bu önleyici tedbirlerden biridir ve şiddet uygulayan ya da uygulama tehlikesi bulunan kişinin, korunan kişiden ve ortak konuttan uzak tutulmasını sağlar.
Kanun kapsamında yalnızca eşler değil; nişanlılar, birlikte yaşayan aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları da koruma talep edebilir.
Uzaklaştırma Kararı İçin Kimler, Nereye Başvurabilir?
Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişi, doğrudan aile mahkemesine başvurarak uzaklaştırma kararı talep edebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, en yakın kolluk birimine (karakol) başvuru yapılması da mümkündür; kolluk, mülki amirin onayını alarak tedbiri ivedilikle uygulayabilir ve durumu sonradan hakimin onayına sunar.
Başvuru, mağdurun kendisi tarafından yapılabileceği gibi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ilgili birimleri, kolluk kuvvetleri veya Cumhuriyet savcılığı tarafından da resen gündeme getirilebilir.
Uzaklaştırma Kararı Almak İçin Delil Gerekir mi?
6284 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca tedbir kararının verilebilmesi için delil veya belge aranmaz; mağdurun beyanı esas alınır ve şiddete uğrama tehlikesinin bulunması yeterli görülür. Bu düzenlemenin amacı, tehlike altındaki kişinin korumadan yoksun kalmasını önlemek, süreci hızlandırmaktır.
Aile mahkemesi hâkimi, dosya üzerinden duruşma yapmaksızın ve ivedilikle inceleme yaparak karar verebilir; bu husus kararın hızla uygulamaya konulabilmesini sağlar.
Uzaklaştırma Kararının Süresi Ne Kadardır?
Uzaklaştırma kararı, ilk aşamada en çok altı ay için verilebilir; hâkim, talep edilen süreyle bağlı değildir ve daha kısa bir süre de belirleyebilir. Tedbirin süresi dolmadan uzatma talep edilebileceği gibi, süre sona erdikten sonra şiddet tehlikesinin devam etmesi halinde yeniden başvuru yapılması da mümkündür.
Tedbir kararının kapsamı 6284 sayılı Kanun m.5'te sayılmıştır: şiddet uygulayanın korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmaması, ortak konuttan uzaklaştırılıp konutun korunan kişiye tahsisi, çocuklarla kişisel ilişkinin sınırlanması, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, silahlarını kolluğa teslim etme, alkol ve uyuşturucu kullanmama ve gerekirse muayene veya tedaviye başvurma gibi yükümlülükler. Hâkim ayrıca korunan kişi lehine tedbir nafakasına hükmedebilir; hangi tedbirlerin uygulanacağı somut olayın koşullarına göre belirlenir. Kararın verilmesi, uygulanması ve ihlalin takibi harçsızdır ve masraf alınmaz.
Tedbir kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir (m.9); itiraz, kararı veren mahkemenin bulunduğu yerdeki bir sonraki numaralı aile mahkemesince en geç bir hafta içinde karara bağlanır ve itirazın reddi kesindir. İtiraz, kararın uygulanmasını durdurmaz.
Uzaklaştırma Kararına Uyulmazsa Ne Olur?
6284 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca, tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında, fiili başka bir suç oluştursa bile ayrıca zorlama hapsi uygulanır. İlk ihlalde hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi verilebilir; ihlalin tekrarı halinde bu süre on beş günden otuz güne kadar uygulanabilir. Toplam zorlama hapsi süresi kanunda altı ayı geçemeyecek şekilde sınırlandırılmıştır.
Tedbir kararı kolluğa bildirilir ve ihlal doğrudan kolluk tarafından tutanağa bağlanarak aile mahkemesine iletilir; korunan kişinin ihlali ayrıca ispat etmesi gerekmez. Boşanma sürecindeki eşler için tedbir nafakası ve diğer geçici tedbirler nafaka türleri yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Acil durumda önce nereye başvurmalı? Hayati tehlike anında 155 Polis veya 156 Jandarma aranır; KADES mobil uygulaması konum bilgisiyle kolluğu doğrudan yönlendirir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ALO 183 hattı ile her ildeki Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM) barınma, hukuki ve psikolojik destek sağlar. Kolluğa yapılan başvuru üzerine tedbir, hâkim kararı beklenmeden mülki amir veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri tarafından verilebilir.
Karşı taraf da uzaklaştırma kararı alabilir mi, karar sicile işler mi? Şiddet iddiasında bulunan herkes başvurabilir; hâkim her başvuruyu ayrı değerlendirir ve karşılıklı tedbir kararı verilmesi mümkündür. Tedbir kararı bir ceza mahkumiyeti değildir; adli sicile işlenmez, ancak ihlal hâlinde verilen zorlama hapsi ve şiddet fiilinden açılan ceza davası ayrıca sonuç doğurur.
İzmir'de uzaklaştırma kararı nereden alınır? Başvuru, Bayraklı'daki İzmir Adliyesi'nde bulunan aile mahkemelerine (Karşıyaka yargı çevresindeki ilçelerde Karşıyaka Adliyesi'ne) doğrudan yapılabileceği gibi en yakın polis merkezine veya jandarma karakoluna da yapılabilir; İzmir ŞÖNİM başvuru sürecinde eşlik eder. Uzaklaştırma kararı alınması, uzatılması veya ihlal edilmesi hallerinde izlenecek yol hakkında bilgi almak isteyenlerin bir İzmir boşanma avukatı ile görüşmesi faydalı olabilir; Konak'taki büromuz İzmir genelinde aile hukuku süreçlerinde destek sağlamaktadır.
Av. Mehmet Yücesoy
İzmir Avukat & Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz ve ihtiyaçlarınız için profesyonel destek almak adına bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Hemen İletişime Geçin