İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılmalıdır?

İş kazası bildirimi tek bir mercie değil, birbirinden bağımsız birkaç mercie yapılır: olay yerinin yetkili kolluk kuvvetlerine (polis veya jandarma) derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise üç iş günü içinde bildirim yapılması zorunludur. İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında görevli iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi de kazayı kayıt altına almakla yükümlüdür.

SGK'ya bildirim, Kurumun öngördüğü "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu" doldurularak yapılır. Bildirim kural olarak Kurumun elektronik sistemi (e-SGK, "İş Kazası ve Meslek Hastalığı e-Bildirim" ekranı) üzerinden yapılır; sistemin çalışmadığı veya mücbir sebep bulunan hâllerde form, ilgili sosyal güvenlik merkezine elden ya da posta yoluyla da iletilebilir. Süre bakımından işlemin hangi gün yapıldığı sistem kayıtlarından veya posta tarihinden belirlenir. Formda kazanın nerede, nasıl ve hangi koşullarda meydana geldiği, sigortalının kimlik bilgileri ve kazanın tanıkları gibi bilgiler yer almalıdır.

İşveren, iş kazasının gerçekleştiği andan itibaren öncelikle sigortalının sağlık müdahalesine ulaşmasını sağlamalı, kaza yerini mümkün olduğunca delil bütünlüğü bozulmadan koruma altına almalı ve kazaya ilişkin bilgileri (tarih, saat, olay yeri, tanıklar) eksiksiz kaydetmelidir. 6331 sayılı Kanun uyarınca işveren, işyerindeki tüm iş kazalarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yaparak inceleme raporu düzenlemekle de yükümlüdür.

Bildirimden sonra işveren, SGK müfettişi veya iş müfettişi tarafından yürütülecek incelemeye gerekli bilgi ve belgeleri sağlamakla yükümlü kalmaya devam eder.

Bildirim yükümlülüğü asıl olarak işverene aittir; ancak işverenin bildirimde bulunmaması veya geç bildirmesi halinde sigortalının kendisi, yakınları ya da sağlık hizmeti sunan kurumlar da durumu SGK'ya intikal ettirebilir. Sağlık hizmeti sunucuları, iş kazası nedeniyle kendilerine başvurulması halinde bu durumu ilgili SGK ünitesine bildirmekle yükümlüdür; bu bildirim işverenin yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar arasında formun eksik veya hatalı doldurulması, kaza yerinin ve tanık bilgilerinin net biçimde kaydedilmemesi, kolluğa bildirimin geciktirilmesi ve SGK bildirimi ile işyerindeki iç kayıtların (İSG kayıtları) birbiriyle tutarsız olması sayılabilir. Bu tür usul hataları, ileride açılacak bir tespit veya tazminat davasında işveren aleyhine değerlendirilebilir.

Bildirim sürelerinin hesabı iş kazası bildirim süresi yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Ramak kala olaylar da SGK'ya bildirilir mi? Hayır. 6331 sayılı Kanun m.14 uyarınca işyerinde yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratan veya uğratma potansiyeli olan "ramak kala" olaylar işveren tarafından incelenip kayıt altına alınır; ancak SGK'ya bildirim yalnızca iş kazaları ve meslek hastalıkları için yapılır.

Bildirim formundaki beyanlar ileride aleyhe kullanılabilir mi? Evet. Formda kazanın oluş şekline ilişkin verilen bilgiler, hem SGK denetmeninin kusur tespitinde hem de sonradan açılacak tazminat davasında dikkate alınır. Bu nedenle formun olay yeri incelemesi ve tanık beyanlarıyla tutarlı, gerçeğe uygun ve eksiksiz doldurulması her iki taraf için de önemlidir.

İzmir'de bildirim hangi birime yapılır? Elektronik bildirim e-SGK üzerinden yapılır; kağıt ortamında başvuru gerektiğinde işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik merkezine (İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı merkezler) iletilir. Kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağına ilişkin uyuşmazlıklar Bayraklı'daki İzmir Adliyesi iş mahkemelerinde görülür. Konak'taki büromuz İzmir genelinde iş kazası süreçlerinde destek sağlamaktadır; daha kapsamlı bilgi için İzmir iş hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Av. Mehmet Yücesoy

İzmir Avukat & Hukuki Danışmanlık