İş Kazası Bildirim Süresi Kaç Gündür?

5510 sayılı Kanun m.13/2 uyarınca işveren, iş kazasını yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. "İş günü" ifadesi, resmî tatiller ile hafta sonlarının bu sürenin hesabına dahil edilmeyeceği anlamına gelir.

Kural olarak süre, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ancak iş kazası, işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse (örneğin sigortalının işyeri dışında görevlendirildiği bir yerde kaza geçirmesi), üç iş günlük süre kazanın işveren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu istisna, işverenin haberdar olmadığı bir olay için süre kaçırmasının önüne geçmeyi amaçlar.

Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan 4/b sigortalıları (örneğin esnaf, şirket ortakları, tarım sigortalıları) bakımından bildirimi kazayı geçiren sigortalının kendisi yapar. 5510 sayılı Kanun m.13/2-b uyarınca bu bildirim, bir ayı geçmemek şartıyla, rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde yapılmalıdır. Yani süre, sigortalının fiilen bildirim yapabilecek duruma geldiği günden itibaren işler; ancak her hâlde kazadan itibaren bir ay içinde tamamlanmalıdır.

Üç iş günlük süre içinde bildirim yapılmaması, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren için idari para cezası riski doğurur ve 5510 sayılı Kanun m.21/2 uyarınca bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin SGK tarafından işverenden tahsil edilmesi sonucunu doğurur. Cezanın tutarı ve rücu mekanizması ayrı bir yazının konusudur.

Kolluğa yapılacak bildirim ile SGK'ya yapılacak bildirim, farklı süre ve usullere tabi iki ayrı yükümlülüktür. Kolluğa bildirim derhal yapılmalıdır; SGK'ya bildirim ise üç iş günlük süre içinde, e-SGK üzerinden İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu ile gerçekleştirilir. 6331 sayılı Kanun m.14 ayrıca sağlık hizmeti sunucularına, kendilerine başvuran iş kazası vakalarını en geç on gün içinde SGK'ya bildirme yükümlülüğü getirmiştir. Bu yükümlülüklerin her biri birbirinden bağımsız olarak yerine getirilmelidir.

İşveren bildirim yapmazsa işçi kendisi bildirebilir mi? Evet. Kanun bildirim yükümlülüğünü işverene yüklese de, sigortalı veya hak sahipleri olayı SGK'ya bir dilekçeyle bildirerek olayın iş kazası olarak tespitini isteyebilir; Kurum, denetmen incelemesiyle olayın iş kazası olup olmadığını belirler. İşverenin bildirmemesi işçinin haklarını ortadan kaldırmaz.

Süre iş günü olarak nasıl sayılır? Kaza günü sayılmaz; takip eden ilk iş gününden başlayarak cumartesi, pazar ve resmî tatiller dışındaki üç gün sayılır. Örneğin cuma günü meydana gelen bir kaza için son bildirim günü, araya resmî tatil girmemişse, bir sonraki çarşambadır.

İzmir'de bildirim ve itiraz nereye yapılır? Elektronik bildirim e-SGK üzerinden yapılır; dilekçeyle başvurular ve iş kazası tespit talepleri işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik merkezine veya İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yapılır. Kurumun kararına karşı açılacak tespit davaları Bayraklı'daki İzmir Adliyesi iş mahkemelerinde görülür. Konak'taki büromuz İzmir genelinde iş kazası süreçlerinde destek sağlamaktadır; ayrıntılı bilgi için İzmir iş hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Av. Mehmet Yücesoy

İzmir Avukat & Hukuki Danışmanlık